اختلاف چرا

نیت با زبان بدعت است

     امروزه نیت با زبان در برادران احناف بسیار رایج است، اما در شریعت محمدی هیچ ثبوتی ندارد، و نه تنها از صاحب شریعت صلی الله علیه و آله وسلم، بلكه از صحابه و تابعین و ائمه دین هم درباره تلفظ نیت هیچ ثبوتی نیست.

     چنانكه عبدالحق دهلوی محدث حنفی به نقل از محدثین به زبان فارسی می گوید: " و محدثان گویند كه در هیچ جا روایتی از رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم نیامده كه نیت به زبان كند، همین قدر آمده است كه چون به نماز برخاستی الله اكبر گفته، اگر چیزی دیگر خوانده بودی هر آیینه روایت نمودندی پس طریقۀ سنت و اتباع، آن است كه هم بر نیت به دل اقتصار كند، و اتباع همچنانكه در فعل واجب است، در ترك نیز می باید، پس آنكه مواظبت نماید بر فعل آنچه شارع نكرده باشد مبتدع بود كذا قال المحدثون.[1]

     همچنین نامبرده به نقل از محدثین می گوید كه به زبان نیت گفتن بدعت است.[2]

     نیز موصوف می فرماید: باید دانست كه نیت كار دل است، بر زبان گفتن حاجت نبود، اگر به زبان گوید و دل غافل باشد اعتبار ندارد

 و اگر فرضاً نیت در دل حاصل گردد بر زبان نیاید یا بر زبان خلاف آن رود، زیان نكند.[3]

     مجدد الف ثانی[4] شیخ أحمد سرهندی حنفی می فرماید: آنچه علما در نیت نمازمستحسن دانسته اند كه با وجود اراده  قلب بر زبان نیز باید گفت، حال آنكه از رسول صلی الله علیه وآله وسلم ثابت نشده، نه به روایت صحیح نه به روایت ضعیف و نه از اصحاب كرام و نه از تابعین عظام كه به زبان نیت كرده باشند، بلكه چون اقامت می گفتند تكبیر تحریمه می فرمودند، پس نیت به زبان بدعت باشد.[5]

 عبدالحی لكهنوی می فرمایند:"أحدها الإكتفاء بنیة القلب مجزی اتفاقاً و هوالطریقة المشروعة المأثورة عن رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم و اصحابه و لم ینقل عن أحد منهم التكلم بنویت او أنوی صلاة كذا فی وقت كذا و نحو ذلك كما حققه ابن الهام فی فتح القدیر و ابن القیم فی زاد المعاد و قد فصلت ذلك فی السعایة "[6]

     مسلك یك گروه: اكتفا به نیت قلب است، این مسأله متفقه ای است و همین طریق از رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم و اصحابش منقول است، و از هیچ كس در نماز به لفظ نویت، یا انوی صلاة كذا فی وقت كذا، منقول نیست چنانكه ابن همام (حنفی) در كتاب فتح القدیر و ابن قیم در زادالمعاد بیان كرده اند و من در كتاب السعایة به تفصیل  ( در این موضوع) بحث كرده ام.

منبع:کتاب خاتمه اختلاف شیخ ابراهیم حسین بر